Cuộc thi vô địch ở bẩn Việt Nam

Hội Các Lều và Nhà Thơ tổ chức cuộc thi vô địch ở bẩn Việt Nam. Ba nhà thơ Hàn Quang, Mạnh Tửu, Thanh Nga xăng xái đi thi. Chú Thanh Nga vào chuồng heo, ở được 3 ngày, chạy ra kêu: " Thúi quá! Thúi quá!".

Lão Mạnh Tửu cũng vào chuồng heo, ở được 1 tuần, chạy ra kêu:" Thúi quá! Thúi quá!"

Hàn Quang, tự Cường Ho, vào…. ở liền 1 tháng. Mọi người hoang mang …. Chợt đàn heo hồng hộc chạy ra, kêu: "Thúi quá! Thúi quá!"

Vượt vũ môn

Hôm nay, các sĩ tử bắt đầu vào cuộc đua kiếm một chỗ trong trường đại học. Cả nước vì sự nghiệp xóa mù đại học.

Chục ngày trước, ngồi tán phét với lão bạn cựu giáo viên cấp III kiêm cựu giáo viên đại học (cha này dạy học búa xua từ thời sinh viên). Say rượu, hai thằng cãi nhau xem sắp ba tiêu chí "Khoa học – Dân tộc – Nhân bản" làm sao nghe cho hợp lý.

Tháng trước, cũng nhậu nhẹt với một lão bạn kiêm thầy giáo làng. Sau một hồi chém gió, kết luận của hội nghị về slogan cho giáo dục nếu 1 trong hai thằng được mời ngồi ghế Bộ trường Bộ Khuyến dục (gọi tắt Bộ Khuyến học và Giáo dục) là "Khoa học – Dân tộc – Nhân bản". Có 1 cái lẽ ra nên cho vào luôn là "Phi chính trị" nhưng do tính chất nhạy cảm của vấn đề nên hai ứng viên ghế Bộ trưởng quyết định bỏ ra.

15 năm trước, mình cũng khăn gói quả mướp ra Hà Nội đi thi. Có ở một chỗ nào đó ở khu Bách khoa, ngõ chật như hũ nút. Hồi đó nếu đỗ và học ở Hà Nội thì sao nhỉ?

Common Sense

Một số từ tiếng Tây khi nói bồi dùng rất nhiều nhưng ai đó bảo dịch ra tiếng Việt thì mình chưa chắc đã dịch được ra ngay. "Common sense" thuộc kiểu vậy. Lâu nay vẫn nghĩ sẽ cố lục xem từ này cắt nghĩa ra thế nào thì hợp lý.

Lục trên Internet một tí, hóa ra quả này khó dịch thật. Bác Nguyễn Xuân Long cắt nghĩa "common sense là … common sense" (he he, mình nhiều lúc cũng trả lời rứa). "Đó là những mớ kiến thức căn bản thông thường trong cuộc sống, cần thiết cho sự sinh tồn và giao tiếp".

Các bạn trên Wiktionary dịch ra là "lẽ thường" nghe cũng hay nhưng có lẽ chưa đủ. Trên Wikipedia cũng có 1 bài về "common sense" nhưng mới chỉ có tiếng Tây, chưa có tiếng ta. Theo đó, "common sense" hàm ý bao gồm những gì đa số mọi người nhất trí là đúng hoặc sai theo "cảm giác" tự nhiên. "Common sense" tương ứng với những kiến thức, kinh nghiệm mà đa số mọi người được cho là phải có.

Theo định nghĩa kiểu từ điển thì "common sense" là "tri giác tốt" (good sense) và suy xét đúng đắn của mỗi cá nhân đối với những vấn đề thực tiễn. Nó không liên quan gì đến việc những người khác nghĩ gì hay cảm thấy như thế nào.

Ai dà, nói chung là vẫn hơi mông lung tí. Nhưng mà, khi ai đó được khen là "good common sense" thì có thể hiểu là người đó có hành xử, suy nghĩ tinh tế, đúng đắn, hợp lẽ. Còn bị chê là "no common sense" hoặc "having common sense problems" thì kẻ bị chê hẳn là vô duyên, có vấn đề về tư duy thông thường, hay quá ngố dưới mức bình thường. Kiểu đi đám ma mà cười nói tô hô chẳng hạn. Hoặc tự nhiên đi cãi nhau chuyện mặt trời mọc ở đằng đông.

Theo mình, có "common sense" phổ quát và "common sense" khu biệt. Phổ quát theo nghĩa ai ai cũng phải có: vui thì cười, buồn thì méo xệ. Khu biệt nghĩa là các "chuẩn mực" hiểu biết, kinh nghiệm, hành vi phải có trong một nhóm nhất định – những "common sense" này có thể chỉ có ý nghĩa trong nhóm đó, khi ra khỏi phạm vi nhóm có khi thành "nonsense". Ví dụ như trong một tổ chức bảo vệ môi trường chẳng hạn, nếu có cô/chú nhân viên nào đó đưa ý tưởng nhập rác thải điện tử từ nước ngoài về bán để tạo nguồn thu cho cơ quan thì rõ là "having no common sense".

Bệnh "thiếu common sense" viết ra thì tưởng bệnh Tây. Dưng mà mình gặp ở người Việt hơi bị nhiều.

Nouveau riche

Nghe nhiều đến "nouveau riche", "nouvo riche", "trung lưu mới nổi", … nhưng gần đây mình càng mục kích sở thị nhiều hơn. Việt Nam đang phát triển, nhiều người đang giàu lên nhanh chóng. Nhóm người "nouveau riche" ngày càng nhiều và đang trở thành một hiện tượng xã hội.

Định nghĩa trên Wikipedia: "Nouveau riche (French for "new rich"), or new money, refers to a person who has acquired considerable wealth within his or her generation. This term is generally to emphasize that the individual was previously part of a lower socioeconomic rank, and that such wealth has provided the means for the acquisition of goods or luxuries that were previously unobtainable. The term can also be used in a derogatory fashion, for the purposes of social class distinction, to describe persons with newfound wealth as lacking the experience or finesse to use wealth in the same manner as old money—persons from families who have been wealthy for multiple generations."

Định nghĩa của Urban Dictionary: "People who have suddenly got rich and therefore lack class. People now rich, but lacking in family background and aristocratic wealth."

Dịch theo nghĩa thì có lẽ là "trọc phú mới nổi", với các đặc điểm:

Mới giàu lên nhanh chóng
Từ tầng lớp có điều kiện kinh tế – xã hội thấp hơn đi lên nhờ tiền
Sử dụng sự giàu có để đáp ứng cơn khát nhu cầu vật chất mà trước đây không có được
Thiếu nền tảng gia đình, văn hóa, thậm chí giáo dục tương xứng với "tầng lớp" mới được nâng cấp.

Nouveau riche hoàn toàn khác với khái niệm "trung lưu mới nổi" (emerging middle-class) ở phần chất. Nghĩa là có vỏ nhưng thiếu mất ruột!

Ngu đầu năm

Đầu năm mới đã ngu rồi. Hu hu …

Ngu 1: Quên renew tên miền cho blog. Mấy hôm đi chơi về mới ngớ ra. Bài học rút ra là không nên đăng ký tên miền website vào mấy dịp lễ Tết, đến hạn vào lúc chơi bời dễ quên!

Ngu 2: Quên funding cho credit card. Đến lúc dùng để renew tên miền thì hết bố nó tiền. Lại phải mất thời gian đi nộp tiền.

Hy vọng đầu năm ngu hết cho cả năm rồi!